ÖZDİL ÇPL ‘nin ÖSS ‘de ON YILI  (1999 – 2008)

            Trabzon İli, Yomra İlçesi, Özdil Beldesi’nde 7 Ekim 1996 (ülke geneline göre üç hafta geç) tarihinde, elektrik bölümünde 20, genel lise bölümünde 20 olmak üzere iki şube ve 40 öğrenci ile eğitim-öğretime başladı. İlk mezunlarını 1999 yılında 21 genel lise, 12 elektrik olmak üzere 33 kişi olarak verdi.

            İkinci yıl 88 olan öğrenci mevcudu sonraki yıllarda 200’ü bulmuş ve daha sonra da 270’i geçmiştir. 2001 yılı sonunda pansiyonun erkek tarafı, 2003 yılı sonunda kız tarafı hizmete açılmıştır.  Önceleri yurdun her tarafından pansiyona parasız yatılı öğrenci gelmiştir. Şanlıurfa-Suruç, Kahramanmaraş, Van, Muş, Yozgat, Aydın, Bayburt, Gümüşhane, Artvin, İstanbul illerinden ve Trabzon’un değişik ilçelerinden öğrencilerimiz oldu. 2006 yılından itibaren liseler 4 yıla çıktı ve çok sayıda Anadolu Lisesi açıldı. Artık dışarıdan gelen öğrenci sayısı yok denecek kadar azdır.

100 Erkek, 50 kız öğrenci kapasiteli pansiyonumuz çevreye hizmet vermekte olup talebin tamamını karşılayamaz durumdadır. Pansiyona girmek için yedek sıralarda bekleyen öğrencimiz daima vardır. Herhangi bir sebeple pansiyondan ayrılan öğrencinin yeri yedeklerden doldurulmakta fakat yılsonuna kadar yedekler hep bulunmaktadır.

Birçok imkânsızlıkla eğitime açılan Özdil ÇPL, kısa zamanda varlığını hissettirmiş ve adından söz ettirmeye başlamıştır. “Birkaç kişiye diploma verir, öğrenci bulamaz ve kapanır” düşüncesiyle bakılan, “biraz öğrenci kaydı yapabildiniz mi” diye sorulan, “çocuklarımızı daha iyi bir okulda okutmak istiyoruz” diyerek yaptıkları kaydı iptal ettirenler, sonraki yıllarda çocukları geri getirmenin yollarını aramışlardır.

Okulun genel tertip ve düzeni, birlik ve beraberlik anlayışı, düzenli ve kararlı uygulamaları; kimseyi kollayıp kayırmadan, herkese eşit şartlar altında aynı davranışları sergileyen tutumlarıyla tanıyanların, ilgi duyanların kabul ve takdir ettiği bir anlayış oluşturmuştur.

Özdil ÇPL öğrencileri bir taraftan üniversite sınavlarına hazırlanırken, bir taraftan da hayata en iyi şekilde hazırlanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla genel kültür çalışmaları eğitim-öğretimle beraber yürütülmüştür. Üniversite sınavlarının yapısı, niteliği, özellikleri hakkında ayrıntılı bilgiler verilerek, tercih zamanı gerekli rehberlikler yapılarak, öğrenciler araştırmaya özendirilmiş, kendi gelecekleri ile ilgili doğru karar verebilmeleri için bütün yollar açık tutulmuştur.

Öğrencilerin yanı sıra velilere yönelik de çok sayıda bilgilendirme çalışması yapılmıştır. Gerek çocuklarına nasıl velilik yapacakları konusunda, gerekse sınıf geçme sistemi ve ÖSS sistemi hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Okul idaresi ve rehberlik servisi her yıl düzenlediği 3–4 veli toplantısı ile ayrıca teker teker her veliye bütün fırsatlar değerlendirilerek ayrıntılı bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Kayıt sırasında özellikle annelerin sık sık okula gelmeleri, çocuklarını takip etmeleri, öğretmenlerle ayrı ayrı görüşmeleri ısrarla istenmiş ve iyi bir mesafe alınmıştır.

Öğrencilerimizin genel anlamda iyi yetişmeleri, hayata iyi hazırlanmaları için çok sayıda sosyal faaliyet düzenlenmiştir. Karadeniz Teknik Üniversitesi hocaları ile işbirliği yapılarak her yıl öğrencilerimize birkaç konferans vermeleri sağlanmıştır.  Ayrıca öğrencilerimiz üniversitenin değişik fakülte ve bölümlerini her yıl gezdirilerek bilgilendirilmişlerdir. Özdil ÇPL – KTÜ işbirliği en üst seviyede olmuştur. Bu konuda KTÜ ‘deki hocalarımıza minnet ve şükran borçluyuz.

Okulumuzda her yıl tiyatro, koro, şiir, anma vb. programlar yapılmakta resim ve elektrik sergileri açılmaktadır. Bütün meslek liselerinin katılımı ile gerçekleşen Trabzon merkezindeki Meslek Tanıtımı sergisine okulumuz elektrik bölümü öğrencileri de iki günlüğüne katılmış olmalarına rağmen, istek üzerine dört gün devam edecek olan program sonuna kadar kalmışlardır.

Özdil ÇPL onuncu yılını 2006 Mayıs sonunda Trabzon merkezindeki Hamamizade (şimdi yıkıldı ve yeniden yapılıyor) salonunda çok takdir edilen bir programla kutlamıştır. Mezuniyet programı çok uzun sürmüştür. Geç saatlere kadar salonda yer bulamayıp ayakta bekleyen çok sayıda seyirci olmuştur. Programın girişinde resim ve elektrik sergisi açılmıştır. Programdaki tiyatro, şiir, koro, türkü ve slâyt gösterileri ilgi ve takdir toplamıştır. Sunuculuğunu bir öğrencimizin mükemmel bir şekilde yapması da ayrıca çok kimse tarafından dile getirilmiştir.

İlk mezunlarını 1999 Haziranında veren Özdil ÇPL o yıl sadece elektrik bölümünden bir öğrencisini (Mehmet KAZANCI) Marmara Üniversitesi iki yıllık Diş Protez bölümüne yerleştirmiştir. Ancak ikinci mezunlarını verdiği 2000 yılında, genel lise bölümünün 23 öğrencisinden 7’si, 99 mezunlarından 4’ü olmak üzere 11 mezunu lisans (4 yıllık fakülte) kazanmıştır. Ayrıca 4 mezun önlisans (2 yıllık yüksek okul) ve bir açık öğretim olmak üzere 16 mezun üniversiteli olmuştur.

Aynı yıl Trabzon Merkez Atatürk Lisesinin 123 öğrencisinden 7’si lisans kazanırken, Özdil ÇPL ‘nin 23 genel lise öğrencisinden 7’sinin lisans kazanması Özdil ÇPL farkını ortaya koymuştur. 123’te 7 ve 23’te 7. Bu fark sonraki yıllarda da aynen devam etmiştir. Atatürk Lisesi örneği sadece rakamların benzerliği için verilmiştir. Yoksa diğer liseler için de karşılaştırma yapılabilir.

Bu rakamları yıllara göre şöyle bir tabloda görebiliriz :

2001 ÖSS yerleştirme sonucuna göre Trabzon İl merkezindeki beş büyük lisemizin (Trabzon Lisesi, Affan L, Fatih L, Erdoğdu L, Atatürk L) ÖSS’ye giren 1894 öğrencisinden 155 ‘i lisans kazanmıştır. Bu oran olarak 155/1984=% 8,18 eder. Özdil ÇPL’nin genel lise bölümünden 28 öğrencisinin 3’ü lisans kazanmıştır. Bu da oran olarak 3/28=% 10,71 eder.

2004 ÖSS’de Yunus Emre Lisesi de mezun vermiş ve 6 büyük lisemizin 2951 öğrencisinden 165’i yani 165/2951 = % 5,59 ‘u lisansa yerleşmiştir. Özdil ÇPL’nin 48 genel lise öğrencisinden 5’i yani 5/48 = % 10,41 ‘i lisansa yerleşmiştir. Bu karşılaştırmaları ilçe liselerimiz ve belde liselerimizle yaparsak Özdil ÇPL ‘nin daha farkla önde olduğunu görürüz.

2008 yılında liselerimizin 4 yıla çıkması sebebi ile mezun verilmemiştir. Yukarıdaki rakamlar öğrencilerin mezun oldukları ilk yıl fakültelere yerleşme rakamlarıdır. Yüksek puan aldığı halde tercih yapmayıp bir-iki yıl daha hazırlık yaparak kendilerine daha iyi bir bölüm arayan mezunlarımız olduğu gibi düşük puan alan öğrencilerimiz de vardır. Onun için okulların ÖSS ‘deki başarı durumlarını puan ortalamaları daha iyi belirlemektedir. Çünkü puan ortalaması derken o okuldan sınava giren her öğrencinin puanı toplanarak öğrenci sayısına bölünürse okulun ortalama puanı ortaya çıkar. Ve bu ortalama puan her okulun ÖSS’deki gerçek seviyesini gösterir.

Yalnız burada şöyle bir durumu daha dikkate almamız gerekiyor. Özdil ÇPL’nin elektrik ve genel lise bölümü vardır. Elektrik öğrencileri 2003 yılından beri ÖSS’ye girmeden iki yıllık önlisans programlarına sınavsız yerleşmektedirler. Bunlardan isteyenler ÖSS’ye giriyorlar ama sonuçta 140 puanın altında bir puan alıyor ve yine sınavsız geçişle yerleşiyorlar.

Trabzon Merkez Endüstri Meslek Lisesinin sayısal–1 puan ortalaması 2006 da 138, 2007 de 141 olması bunun en açık göstergesidir. Dolayısıyla çok programlı liselerde ÖSS’ye giren meslek lisesi öğrencileri okulun genel puanlarını biraz aşağıya çekmektedir. Genel liselerle ÇPL puan ortalamalarını karşılaştırıp yorum yaparken bu durumu da göz ardı etmemek gerekir.

ÖSYM’nin her yıl hazırlayıp bütün liselere dağıttığı “Ortaöğretim Kurumlarına Göre Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Sonuçları” kitabını esas alarak bazı okulların puan ortalamalarını karşılaştıralım. 

2007 ÖSS Puan Ortalamaları:

Tabloda görüldüğü üzere Özdil ÇPL ‘nin puan ortalamaları Türkiye genel puan ortalamasının üstündedir. Ayrıca Trabzon puan ortalaması da Türkiye ortalamasının altındadır 2007 verilerine göre.  Burada puan ortalamalarını incelerken ÇPL ‘lerde farklı meslek bölümleri ile genel lise programlarının olduğu ve ÖSS’ye giren bütün öğrencilerin puan ortalamalarının alındığını düşünmeliyiz.

            Belde liseleri (sınıf mevcutlarının az olduğu liseler) puan ortalamaları ile il ve ilçe liselerinin puan ortalamalarını karşılaştırmalıyız. Meslek liseleri, çok programlı liseler ve genel lise puan ortalamalarını karşılaştırıp okulların genel durumunu ona göre değerlendirmeliyiz.

            Bu okulların ayrı ayrı dersler bazında çözdükleri soru sayılarıyla da karşılaştırmalarını yapabiliriz. Sözgelişi Türkçe ve matematik testlerindeki çözülen ortalama soru sayılarını veya diğer ders soru ortalamalarını veya test–2 puan ortalamalarını karşılaştırabiliriz. Karşılaştırmayı yaparken gene okul türlerini genel lise, Anadolu lisesi, meslek lisesi ve ÇPL olarak düşünmeli, ayrıca ÇPL ‘lerin farklı bölümleri olabileceğini unutmamalıyız.

ÖSS Türkçe Testi Yıllara ve Okullara Göre Çözülen Ortalama Soru Sayıları :

            Yukarıdaki tabloda Türkçe testinden çözülen ortalama soru sayıları verilmiştir. Özdil ÇPL ‘nin çözdüğü Türkçe ortalamaları, normalde ÇPL ortalamaları civarında olması gerekir. Fakat merkezdeki genel lise ortalamalarına eşit veya onların üzerinde olduğu açıkça görülmektedir. Hatta bazen Türkiye genel ortalamalarının üzerindedir. Yazıyı rakamlara boğmamak ve uzatmamak için vermediğim diğer ders ortalamalarında da Özdil ÇPL ‘nin iyi olduğunu görürüz.

            Okulumuzda Türkçe-Edebiyat öğretmenleri çok fazla değişmiş ve en çok kalan öğretmen üç yıl kalıp ayrılmıştır. Edebiyat derslerinin yarısı ücretli-geçici öğretmenlerle doldurulmuştur. Bazen öğretmensiz kalınmış, bazı sınıflar 2–3 ayrı öğretmenle ders yılını bitirmiştir.

            Özdil ÇPL ‘de herhangi bir sebeple öğretmensiz geçen boş derslerde, iki şey yapılır. Öğrencilerimiz ilköğretim test kitaplarından özellikle matematik alt yapılarını (ilköğretim matematik eksikliklerini) tamamlarlar. Matematik alt yapısını tamamlayan öğrenci artık ÖSS’ye daha iyi hazırlanabilir. Bunu ihtiyaç durumuna göre diğer dersler için de yapabilir.

            Öğrencilerimizin yaptıkları başka bir şey okuma çalışmalarıdır. Özellikle makale okuma önem arz etmektedir. Aylık olarak çıkan Varlık, Türk Dili, Türk Dünyası Tarih ve Türk Edebiyatı dergileri öğrencilerimiz tarafından okunmaktadır. Bu dergiler önemlidir. Çünkü ÖSS ‘nin dil ve üslubu özellikle Varlık dergisinin dil ve üslubudur. Öğrencilerimiz bu işi iyi yaptıkları dönemler, Türkçe ortalamalarımız en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

            Doğru ve düzgün okuma, okuduğunu anlama, hızlı okuma, okuduğu hızda anlama sadece Türkçe için değil bütün dersler için gereklidir. Soruyu ikinci defa okumadan birinci okuyuşta anlayabilirse ve bilgisi varsa cevap verir. Bu iş ne kadar hızlı yapılırsa zaman o kadar yeterli olur. Onun için okumanın, okuduğunu anlamanın ve soru çözmenin hızlı olması gerekir. Bunlar olmazsa bilgiyi elde etmek de zordur, eldeki bilgiyi kullanmak için de zaman yeterli değildir.

            Sadece test çözmenin yeterli olmadığı gibi, kitap okuma da bu iş için yeterli değildir. Çünkü öğrenciler daha çok üç yıl önce okuyabilecekleri kitapları üç yıl sonra okuyorlar. Çok kolay okunabilen, dil ve üslup kaygısı taşımayan, dilin iyi kullanılmadığı ve Türkçe açısından seviyeyi yükseltmeyen kitaplar daha çok okunmaktadır. Bu kitapların ÖSS ‘ye etkisi çok azdır. Makalelerin ideolojik yönü yoksa ve dil-üslubu da uygunsa, öğrencinin düşünebilme, yorum yapabilme, karar verebilme, bilgiyi kullanabilme gücü de artmaktadır. Böylece bütün derslerdeki ve özellikle Türkçe testindeki çözülen ortalama soru sayısı artmaktadır. Uygulamalar ve rakamlar bunu açıkça göstermektedir.

            Karşılaştırma tabloları her yıl yapılabilir, her ders için yapılabilir, her puan türü için yapılabilir. Fakat hangi karşılaştırmayı yaparsak yapalım, Özdil ÇPL’nin farklı olduğunu daima görürüz. Özdil ÇPL’nin yatılı öğrencilerinin olması bunda ne kadar etkilidir? Bunu bilemeyiz ama şunu biliyoruz ki karşılaştırmaya aldığımız okulların bazılarının da yatılı öğrencisi vardır. Sözgelişi Affan Lisesinin, Atatürk Lisesinin, Sürmene Lisesinin pansiyonları vardır. Bazı liselerin özel pansiyonlarda/yurtlarda kalan öğrencileri hep vardır. Özdil ÇPL’nin pansiyonu açılmadan önceki rakamları da ortadadır. Ayrıca okul birincilerimiz de her zaman yatılı olmayan öğrencilerimizden çıkmıştır.

            Bütün bu veriler ÖSYM’nin her yıl hazırlayıp dağıttığı ÖSS sonuçları kitabından alınmaktadır. Bu istatistikler her lise ve her Millî Eğitim Müdürlüğünde vardır. İstenildiği takdirde bakılabilir, istenen yılın rakamları karşılaştırılabilir.

            Yukarıdaki bütün rakamlar lise son sınıfta okuyan ve ÖSS ‘ye ilk defa giren adaylara ait rakamlardır. İlk yıl yerleşmeyip de sınava daha iyi hazırlanarak sonraki yıllarda yerleşmeyi düşünen adaylar için, ÖSS’nin 2007 yılı rakamları bize fikir veriyor.

            Bu tablo diyor ki, öyle lise bittikten sonra üniversiteye hazırlanılmıyor. Lisede iyi bir eğitim alacak ve alt yapıyı tamamlayacaksın. Daha sonra onun üzerine bir şeyler koyabilirsin. En fazla artış Türkçe testinde olduğu halde 2 soru artmadığı görülüyor. Bazı testlerde artış değil gerileme var.  İlköğretim ve lisede alması gereken eğitimi almış öğrenci gayretli bir çalışma ile ikinci, üçüncü sınavlarda başarısını artırabilir. Fakat bunun çok az kişi için geçerli olduğu ve genel ortalamanın yukarıdaki tabloya göre hiç de ümit verici olmadığı görülüyor.

            Burada birkaç cümle de genel liselerimiz için yazalım. Velilerimiz çocuklarının mutlaka fakülte okumasını istemekte, meslek liselerinin önü kapalı denmektedir. Böyle olunca da Anadolu liselerine giremeyen gençler, fakülte okumaları için genel liselere doldurulmaktadır.  Rakamlara göre genel lise öğrencilerinin fakülte kazanma oranı her yıl düşmektedir.

            Tabloya göre 2006 yılında ÖSS ‘ye ilk defa giren yani son sınıftaki adaylar içinde genel lise çıkışlı olanlardan ancak yüz kişide üçü fakülteli olabilmiştir. İkinci, üçüncü ve sonraki yıllar içinse bu rakam ne yazık ki pek yükselmemektedir. 2006 rakamlarına göre, sınava giren tüm adaylar içinde genel lise çıkışlı olanlardan fakülteli (lisans) olanlar % 7,8 ‘dir. Meslek Yüksek Okulu (önlisans-iki yıllık üniversite) kazanma oranı da % 6,3 ‘tür. Açık öğretim kazanma oranı ise % 13,6‘dır.

            Yani genel lise çıkışlı bin öğrenciden 78 lisans, 63 önlisans ve 136 kişi de açık öğretim kazanmıştır. Başka bir söyleyişle, genel lise çıkışlı her bin öğrenciden (78+63+136) 277’si üniversiteli olmakta, 723 ‘ü bütün uğraşmalara rağmen lise mezunu kalmaktadır.

            Yukarıda verilen rakamlar okulların ÖSS sınavlarına ilk giren öğrencilerine ait rakamlardır. Mezun olduktan sonraki yıllarda ÖSS’ye giren ve yerleşen öğrencilerimize ait rakamlar da aşağıdaki verilmiştir. Bun göre 2008 yılı sonunda okulumuzdan 343 genel lise ve 153 elektrik bölümü öğrencisi olmak üzere toplam 496 kişi mezun olmuştur.

Mezunlardan Lisansa (Dört yıllık fakültelere) yerleşenler 117 kişi  (117 / 343 = % 34 )

Ön Lisansa ( İki yıllık yüksek okullara ) yerleşenler 153 kişi (153 / 496 = % 31 )

İki ve Dört yıllık Açık Öğretimi kazananlar 41 kişi ( 41 / 343 = % 12)

Toplam 496 mezundan (117+153+41) 311 öğrencimizin üniversiteli olduğu tespit edilebilmiştir.

Buna göre üniversiteli oranımız 311 / 496 = % 63 'ü geçmiştir.

            Şunu kesin olarak söyleyebiliriz ki, okulumuzun genel lise bölümünden mezun her üç kişiden en az biri fakülte kazanarak bir lisans programına yerleşmiştir.  Okulumuzdan mezun her üç kişiden ikisi üniversiteli olmuştur.

            Evet, biz inanıyoruz ki bizim öğrencilerimiz emsallerinden daha iyi yetişmektedir. Hem ÖSS ‘ye hem hayata daha iyi hazırlanmaktadır. Ezberleyen değil öğrenip yorumlayan, taklit eden değil düşünüp üretebilen gençler yetişmektedir. Rakamlar gösteriyor ki Özdil ÇPL öğrencileri emsallerinden daha çok üniversiteli olmuştur. Ve biliyoruz ki üniversiteli olanı da olmayanı da emsallerine göre hayatta daha başarılı olacaklardır.